Verslag thema-avond Lunetten:
gastvrij?
Door: Bewoners Overleg Lunetten
Datum: 23 september 2008
Aantal deelnemers: ca. 50
Aanwezig namens de uitgenodigde organisaties: Lous Brouwer
(wijkraad), Theo v.d. Korput (Portaal), Rebecca van der Woude (Portaal),
Reijnder Jan Spits (Portaal), Laura Hoogenberk (Mitros), Eveline Schell (VVD),
Bert van der Roest (PvdA), Arjan Kleuver (D66), Yuksel Motorcu (DMO), Abdilaziz
Musa (DMO), een vertegenwoordiger van de ChristenUnie
Voorzitter Hein van Kruysdijk opent de bijeenkomst en heet
iedereen welkom op deze thema-avond over kwetsbare groepen in de wijk. Het
onderwerp komt o.a. voort uit een in 2006 gehouden enquête onder bewoners van
Lunetten. Als speerpunten kwamen toen naar voren: veiligheid, lucht en geluid
en leefomgeving.
Aan de eerste twee speerpunten zijn in 2007 resp. een
wijkavond en een thema-avond gewijd en hebben geleid tot de oprichting van twee
permanente werkgroepen. Het BOL heeft ervoor gekozen om het speerpunt
leefomgeving op te splitsen in een avond over sociale aspecten en een avond
over fysieke aspecten (openbare ruimte). Deze keuze werd mede ingegeven door
het verschijnen van het wijkakkoord Lunetten.
In dat
wijkakkoord wordt aandacht gevraagd voor de kwetsbare bewoners in Lunetten.
Wie zijn
dat? Wat zijn de voor- en de nadelen van plaatsing in Lunetten? Hoe gaat het
met de woningtoewijzing en de begeleiding? Hoe gaan we in Lunetten met deze
mensen om? Willen we iets veranderen en wat dan? Centraal staat de vraag wat de
bewoners van Lunetten kunnen doen om de integratie te bevorderen.
Als inleiders komen aan het woord Anneke van der Ven,
projectleider van het wijkakkoord Lunetten, Jan Bloemkolk, ouderenwerker bij
welzijnsorganisatie Portes, Jannine Tepper van de Tussenvoorziening en
Valentijn van den Bergh en Bert Beentjes van de Stichting Beschermende
Woonvormen Utrecht (SBWU). Een vertegenwoordiger van de GG&GD is helaas
verhinderd. Mede hierdoor ontbreken tijdens deze avond de objectieve cijfers
over specifieke doelgroepen en aantallen bewoners van die groepen.
In Utrecht zijn in vier wijken wijkakkoorden tot stand
gekomen. Voor Lunetten is gekozen, omdat hier al het e.e.a. gebeurde, waaronder
Lunetten Ouderenproof. Het wijkakkoord gaat over wonen, welzijn en zorg en
streeft ernaar te komen tot een levensloopbestendige wijk wat betreft het
woningaanbod, de woongevingen het voorzieningenniveau.
Uit het wijkakkoord: Het
doel van de Utrechtse wijkakkoorden is om te komen tot een geïntegreerd aanbod
van huisvesting, diensten, preventie, welzijn, gezondheid en zorg voor iedereen
in alle levensfasen in een zoveel als mogelijk sociaal veilige en barrièrevrije
woonomgeving.
(http://www.utrecht.nl/images/DWS/Zuid/2008_pdf/Wijkakkoord_Lunetten.pdf.pdf)
Knelpunten in Lunetten op het sociale vlak:
Vereenzaming, anonimiteit en isolement van vooral specifieke
doelgroepen;
Geringe sociale samenhang: Het gaat om het contact tussen
oud ↔ jong en tussen
bewoners van Lunetten ↔ bewoners uit specifieke
doelgroepen.
Ook de studenten in Lunetten hebben weinig binding met de
wijk.
In het wijkakkoord Lunetten zijn 14 maatregelen benoemd over
3 terreinen (sociaal, fysiek en algemeen). Op het sociale terrein:
Vragen
voor deze avond:
Er is veel aanbod,
is het genoeg en kan het beter;
Hoe kunnen contacten tussen bewoners verbeterd worden;
Wat kunnen mensen zelf doen en;
Wat hebben ze daar eventueel voor nodig
Uit de
zaal: over welke specifieke doelgroepen hebben we het?
Antwoord: O.a. over bewoners met een
verstandelijke beperking, die in groepsverband wonen; vrouwenopvang; mensen en
die onder begeleiding zelfstandig wonen.
Addi van Bergen, bewoonster uit Lunetten, die de dit
voorjaar gestarte voedselbank coördineert, merkt op dat vereenzaming van
mensen, die niet in het hulpverleningscircuit zitten ook een probleem is.
Jan
Bloemkolk, ouderenwerker Portes (http://www.portes.nl)
Jan ontwikkelt (samen met andere organisaties) initiatieven
en organiseert activiteiten om contacten tussen wijkbewoners te bevorderen.
O.a. samen tuinieren in de wijktuin Hermanshof; de kerstmarkt; het kerstmaal;
een eetgroep; de voedselbank. Dit najaar zijn er voor mensen met een
lichamelijke beperking drie themamiddagen over resp. activiteiten in Utrecht
Zuid, de WMO en regelingen en vergoedingen.
Portes neemt ook activiteiten over, die de SBWU voor haar
doelgroep opstart. Daarbij moet gedacht worden aan koken, sport, computeren.
Portes wil dit soort activiteiten graag met de buurt doen.
Recent initiatief is de oprichting van een van een werkgroep
om de Musketon op te “pimpen” (= gezelliger te maken) en zo ontmoeting te
stimuleren.
De SBWU
biedt begeleiding en huisvesting aan mensen met psychiatrische en/of
verslavingsproblemen. Deze begeleiding is herstelondersteunend en draagt bij
aan de kwaliteit van leven en de tevredenheid van de cliënt. Op deze wijze
ondersteunen wij onze cliënten in het benutten van hun mogelijkheden om inhoud
te geven aan hun leven De SBWU helpt cliënten om een zo normaal mogelijk leven
te leiden. Op een manier die bij hen past. Cliënten kunnen in een huis van de
SBWU komen wonen en daar begeleiding van ons krijgen (beschermd wonen). Maar
ook als iemand al zelfstandig woont of wil wonen, kan hij of zij ons
inschakelen (ambulante begeleiding). We begeleiden onze cliënten bij wonen, dagbesteding,
financiën & administratie, sociale contacten en gezondheid. We bieden hen
bovendien een breed scala aan mogelijkheden voor dagbesteding. Wat we niet bieden is
behandeling. Onze cliënten zijn meestal in behandeling bij een externe
behandelaar. Wij zorgen voor een goede afstemming met deze behandelaars. Ook
kunnen we op verzoek van cliënten meegaan naar afspraken, bijvoorbeeld met de
huisarts. En we helpen cliënten eraan herinneren hun medicatie in te nemen. (http://www.sbwu.nl)
De SBWU heeft haar wortels in de anti-psychiatrie.
Psychiatrische patiënten moesten kunnen terugkeren in de samenleving. De
stichting wordt gefinancierd vanuit de AWBZ. Op dit moment telt de SBWU 1000
cliënten en 400 medewerkers.
In het verleden werd na de behandeling bekeken hoe het
verder moest, met als uitgangspunt wat de SBWU de cliënt kon bieden. Inmiddels
is de aanpak meer vraaggericht, wat wil de cliënt.
Vorig jaar is er een tevredenheidsonderzoek geweest.
Aandachtspunten die daaruit naar voren kwamen: eenzaamheid en dagbesteding.
Helaas zijn er wachttijden voor zorg.
Cliënten komen aan woonruimte via het eigen bestand van de
SBWU of via een urgentieverklaring. Instellingen krijgen een bepaald aantal
urgentie-woningen toegewezen.
Vindt signalen van bewoners erg belangrijk
De
Tussenvoorziening is een stichting voor opvang, steun en begeleiding aan dak-
en thuislozen en andere gemarginaliseerde groepen in Utrecht. We geven
invulling aan begrippen als sociale bescherming, maatschappelijk herstel en het
voorkomen van terugval. Voor de Tussenvoorziening geldt dat binnen een rechtvaardige
maatschappij dak- en thuislozen niet mogen worden buitengesloten (http://www.tussenvoorziening.nl/)
De Tussenvoorziening bestaat 15 jaar en was oorspronkelijk
bedoeld voor de opvang van dak-en thuislozen. Inmiddels is de doelgroep
uitgebreid. Op dit moment werken er 400 mensen op een aantal projecten in de
stad.
Dit jaar is de Tussenvoorziening, samen met Portes en Het
Knooppunt, gestart met een voedselbank in Lunetten. Liever spreekt Janine van
het Pluspunt, want er gebeurt meer dan alleen voedsel uitdelen.
Andere projecten zijn Vriendendienst (een soort
maatjesproject) en Wegwijs in de wijk.
Op woensdag organiseert de Tussenvoorziening een gratis
lunch in het Inloophuis.
Na de pauze werden eerst vragen voor meer informatie en
suggesties geïnventariseerd. Daarna is een aantal vragen en suggesties met de
aanwezigen besproken. Hieronder staan alle vragen en suggesties en hetgeen
besproken is.
Vragen – suggesties:
Uit de zaal: Addi van Bergen, de coördinator
van de voedselbank is positief over de samenwerking tussen de verschillende
organisaties.
Antwoord: Zowel overlast als zorg om buren kun je via het
gewone meldnummer melden bij het wijkbureau (030-286 00 00). Registratie via
het BMU (Bewonersmeldingensysteem Utrecht).
Antwoord van Janine Tepper: er bestaat al een sociale kaart
Utrecht, waarop je ook per wijk kunt zoeken: www.socialekaartutrecht.nl. Ze is
op dit moment bezig met een gids wegwijs per wijk voor de doelgroep.
Uit de zaal: richt zo’n gids niet alleen op
de doelgroepen, maar op alle bewoners in een wijk.
“Ik wil best
actief worden, maar weet niet hoe/waar”. Volgens spreker is er veel
betrokkenheid maar weet men te weinig over mogelijkheden om zelf actief te
worden. Er is veel informatie, maar nogal versnipperd. Er ontbreekt regie.
Mensen zitten niet te wachten op al die informatie uit een
sociale kaart maar willen meer algemene informatie over een onderwerp als
kwetsbare groepen (bekend maken met het thema) en willen weten waar ze met
signalen, zorgen en hun eigen betrokkenheid naar toe moeten
Suggestie: Een sociale kaart van de wijk,
met ook algemene informatie, in dit geval over kwetsbare groepen. Yuksel
Motorçu (DMO accountmanager) zegt toe dat DMO en het wijkbureau de regiefunctie
op zich nemen en gaan bekijken hoe alle gewenste informatie bij elkaar gebracht
kan worden.
Naar aanleiding van bovenstaande lijst:
Wat de professionele instellingen betreft:
Er bestaat een goede samenwerking tussen de
woningcorporaties en andere instellingen zoals SBWU en Tussenvoorziening.
Dat is het zg. woonoverlastoverleg.
De wens van de aanwezige corporaties om in geval van risico
op overlast samen te werken met de hulpverlenende instanties botst met de
privacy-wetgeving. Portaal zou verder willen gaan ter voorkoming van overlast
en al in overleg treden met de hulpverlening als er alleen nog maar sprake is
van een verhoogd risico
Reijnder Jan Spits (Portaal) zou het voorkomen van
woonoverlast door vroegtijdige onderkenning niet willen zien als een bedreiging
(schending privacy), maar als een kans, óók voor de cliënt.
Privacy-bescherming leidt soms tot onverwachte plaatsingen. Een drugsdealer boven een ex-verslaafde.
Wat de bewoners betreft
Bewoners hebben behoefte aan meer duidelijkheid over dit thema, niet zozeer over wat elke instelling nou precies doet en hoe die bereikbaar is. Wel waar mensen terecht kunnen met signalen overlast, signalen zorg en wanneer men zelf iets wil doen.
Één van de aanwezigen verhaalt van het contact met een buurman, dat ontaardde in valse beschuldigingen en ingegooide ruiten. De man bleek later een ex-patiënt, die overigens niet meer onder behandeling was en de woonruimte op eigen initiatief verworven had. N.a.v. dit verhaal zegt Laura Hoogenberk van Mitros dat het vermoeden bestaat dat er relatief veel cliënten in Lunetten wonen. Volgens haar komt dat onder meer door het grote aanbod woningen voor éénpersoonshuishoudens. Ze wijst ook op het feit dat er “kwetsbare” bewoners zijn, die zelf een woning zoeken en vinden.
Rondvraag:
Onderbelicht is de groep, die via de reclassering geplaatst wordt.
Lous Brouwer van de wijkraad zou ook graag mét de kwetsbare groepen praten.
Wat te denken van een zorgmeldpunt.